Czym jest wirusowe zapalenie wątroby typu B?

Kiła – objawy, przenoszenie, ochrona i leczenie

Kiła jest chorobą przenoszoną drogą płciową (STI), wywoływaną przez bakterię Treponema pallidum. Może atakować różne narządy i przebiegać w kilku stadiach. Nieleczona kiła może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia – od wysypek skórnych i uszkodzeń narządów po zaburzenia neurologiczne.

Szczególnie niepokojące jest to, że w ostatnich latach kiła znów staje się coraz bardziej powszechna – zwłaszcza w Europie i Stanach Zjednoczonych. Pomimo dostępnego leczenia liczba zakażeń rośnie, dlatego wczesne wykrywanie i środki ochronne są szczególnie ważne.

Więcej informacji na temat chorób przenoszonych drogą płciową i środków ochronnychznajdziesz w naszym przeglądzie.

Sposoby przenoszenia kiły: jak można się zarazić?

Kiła przenoszona jest głównie poprzez bezpośredni kontakt z zakaźnymi zmianami skórnymi lub błon śluzowych. Ryzyko zakażenia występuje szczególnie podczas stosunku płciowego bez zabezpieczenia, ale możliwe są również inne drogi przenoszenia.

• Seks waginalny, analny lub oralny bez zabezpieczenia – najczęstsze źródło zakażenia, ponieważ bakterie rozprzestrzeniają się przez błony śluzowe.
• Przenoszenie podczas ciąży – zakażona matka może przekazać kiłę swojemu nienarodzonemu dziecku, co może mieć poważne konsekwencje zdrowotne (kiła wrodzona).
• Rzadziej: kontakt z krwią – poprzez wspólne używanie igieł (na przykład podczas zażywania narkotyków) lub w rzadkich przypadkach poprzez nieleczone transfuzje krwi.

Ważne: kiła może przenikać nawet przez najmniejsze uszkodzenia skóry, więc nawet pośredni kontakt z zainfekowanymi obszarami może stanowić ryzyko.

Czy kiła może być przenoszona poprzez całowanie?

Tak, kiła może być przenoszona poprzez całowanie, jeśli w jamie ustnej lub na języku znajdują się otwarte rany kiłowe (owrzodzenia). Nawet jeśli nie ma widocznych objawów, istnieje ryzyko zakażenia.

Nie dochodzi do przeniesienia poprzez:

• dotykanie, podawanie rąk lub przytulanie
• desek sedesowych, ręczników lub wspólnych sztućców

Objawy kiły i przebieg choroby

Kiła przebiega w trzech stadiach, z których każde wiąże się z innymi objawami. Ponieważ choroba często pozostaje długo niezauważona, może rozprzestrzeniać się w organizmie przez lata i powodować poważne uszkodzenia.

Dlaczego kiła jest tak niebezpieczna?

Nieleczona kiła może zaatakować narządy, nerwy i mózg, a w najgorszym przypadku prowadzić do śmierci. Choroba ta jest szczególnie podstępna, ponieważ we wczesnych stadiach często mylona jest z nieszkodliwymi dolegliwościami lub pozostaje całkowicie niezauważona.

1. Stadium pierwotne: pierwsze objawy

Pierwsze stadium rozpoczyna się około 10 do 90 dni po zakażeniu – średnio objawy pojawiają się po trzech tygodniach.

• Bezbolesne wrzody (owrzodzenia) – pojawiają się w miejscu zakażenia, często na penisie, pochwie, odbycie, ustach lub języku.
• Obrzęk węzłów chłonnych – najczęściej w pobliżu wrzodu.
• Brak bólu lub swędzenia, dlatego wiele osób dotkniętych chorobą nie dostrzega objawów.
• Wrzód goi się samoistnie – ale to nie oznacza, że infekcja zniknęła! Bez leczenia kiła pozostaje aktywna w organizmie.

2. Stadium wtórne: wysypki skórne i objawy podobne do grypy

Jeśli choroba pozostaje nieleczona, w ciągu sześciu tygodni do sześciu miesięcy od zakażenia przechodzi w stadium wtórne.

• Wysypka skórna (wysypka kiłowa) – często na dłoniach, stopach i skórze głowy, zazwyczaj nie swędzi.
• Gorączka, zmęczenie i bóle mięśni – podobne do grypy lub przeziębienia.
• Plamy syfilityczne – czerwonawe zmiany skórne, szczególnie na dłoniach i podeszwach stóp.
• Obrzęk węzłów chłonnych – na całym ciele.
• Może wystąpić wypadanie włosów, zapalenie błon śluzowych lub brodawkowate narośla (kłykciny płaskie).

Objawy te mogą ustąpić samoistnie, ale nie oznacza to, że choroba została wyleczona. Bez leczenia kiła pozostaje aktywna i może przejść do kolejnego stadium.

3. Trzeci stopień: późne następstwa i uszkodzenia narządów

Trzeci stopień może rozwinąć się po latach lub dziesięcioleciach od zakażenia, jeśli nie zostanie podjęte leczenie. W tej fazie kiła może stanowić zagrożenie dla życia.

• Ciężkie zaburzenia neurologiczne – w tym paraliż, splątanie lub demencja.
• Ślepota lub utrata słuchu – spowodowane uszkodzeniem nerwów.
• Uszkodzenia narządów – zwłaszcza serca, wątroby i mózgu.
• Gumy (guzowate wrzody) – powstają na skórze i błonach śluzowych i mogą niszczyć tkanki.

Trzeci etap występuje rzadko, ponieważ kiła jest obecnie dobrze uleczalna – jednak osoby, które nie poddają się badaniom, narażają się na poważne konsekwencje!

Dlaczego kiła znów zyskuje na popularności?

W ostatnich latach liczba przypadków zakażeń kiłą znacznie wzrosła na całym świecie – zwłaszcza w wielu krajach zachodnich. Ale jakie są przyczyny tego niepokojącego zjawiska?

• Mniejsze stosowanie prezerwatyw – ze względu na zmianę zachowań ryzykownych, aplikacje randkowe i dostępność nowoczesnych środków zapobiegania HIV, takich jak PrEP, coraz więcej osób rezygnuje z prezerwatyw, co zwiększa ryzyko.
• Brak świadomości – podczas gdy infekcje takie jak chlamydia lub rzeżączka są bardziej znane, kiła jest często niedoceniana. Wiele osób nie wie, że choroba ta znów zyskuje na popularności i jak łatwo się rozprzestrzenia.
• Często bezobjawowy przebieg – kiła może przez długi czas przebiegać bez zauważalnych dolegliwości lub wykazywać objawy, które łatwo pomylić z innymi chorobami.

Dlatego regularne badania w kierunku chorób przenoszonych drogą płciową i bezpieczny seks są ważniejsze niż kiedykolwiek! Szczególnie osoby często zmieniające partnerów seksualnych powinny regularnie poddawać się badaniom, aby wcześnie wykryć niewykrytą infekcję i zapobiec dalszym zakażeniom.

Kiła a ciąża: zagrożenie dla nienarodzonego dziecka

Kiła może być przenoszona przez matkę na nienarodzone dziecko w czasie ciąży, co nazywane jest kiłą konnatalną. Bez leczenia może to prowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych zarówno w czasie ciąży, jak i po porodzie ( ).

• Przedwczesne porody lub poronienia – nieleczona kiła może znacznie zwiększyć ryzyko.
• Poważne uszkodzenia narządów u dziecka – bakteria Treponema pallidum może zainfekować nienarodzone dziecko i spowodować długotrwałe uszkodzenia narządów.
• Wady rozwojowe, ślepota lub głuchota – kiła może prowadzić do poważnych zaburzeń rozwoju, deformacji kości lub uszkodzeń układu nerwowego u noworodków.

Wczesne badania w czasie ciąży mają kluczowe znaczenie! Kobiety w ciąży powinny poddać się badaniu w kierunku kiły w ramach badań profilaktycznych. Terminowa terapia antybiotykowa penicyliną może wyleczyć infekcję i chronić dziecko przed powikłaniami.

Profilaktyka i ochrona: jak uniknąć zakażenia?

Ponieważ kiła jest bardzo zaraźliwa i często przebiega bezobjawowo, bezpieczny seks jest najlepszym sposobem ochrony siebie i innych. Chociaż prezerwatywy i chusteczki nawilżane znacznie zmniejszają ryzyko zakażenia, nie zapewniają one stuprocentowej ochrony, ponieważ kiła może być przenoszona również poprzez kontakt skóry z zainfekowanymi błonami śluzowymi.

• Używaj prezerwatyw i chusteczek do seksu oralnego – podczas seksu waginalnego, analnego i oralnego pomagają one zminimalizować ryzyko zakażenia.
• Regularne wykonywanie badań – szczególnie ważne dla osób zmieniających partnerów seksualnych lub pozostających w otwartych związkach.
• Unikaj otwartych ran – kiła może być przenoszona nawet przez najmniejsze urazy skóry lub błon śluzowych.

Częste błędy w profilaktyce kiły

Wiele osób nie docenia tego zakażenia lub wierzy w powszechne mity, które mogą zwiększać ryzyko:

• „Prezerwatywy chronią w 100%”. – Prezerwatywy znacznie zmniejszają ryzyko, ale kiła może być przenoszona również poprzez kontakt skóry poza obszarem chronionym, na przykład poprzez wrzody w pachwinach lub na udach.
• „Zauważę, jeśli ktoś ma kiłę”. – Wiele infekcji przebiega bezobjawowo lub z niespecyficznymi dolegliwościami, więc osoby zakażone często nie wiedzą o tym.
• „Kiła to choroba przeszłości”. – Nieprawda! Liczba zachorowań na całym świecie ponownie rośnie, a wskaźnik zakażeń jest szczególnie wysoki w dużych miastach.

Typowe błędy w stosowaniu prezerwatyw

Mimo że prezerwatywy są jednym z najlepszych środków ochrony przed infekcjami przenoszonymi drogą płciową, nieprawidłowe ich stosowanie może zwiększyć ryzyko zakażenia.

• Używanie niewłaściwego rozmiaru – zbyt ciasna prezerwatywa może pęknąć, a zbyt luźna może się zsunąć. Ważne jest, aby znać odpowiedni rozmiar prezerwatywy.
• Wielokrotne używanie prezerwatyw lub niezmienianie ich – jeśli prezerwatywa nie zostanie zmieniona po przejściu od stosunku analnego do pochwowego i oralnego, wzrasta ryzyko przeniesienia infekcji.
• Stosowanie lubrykantów zawierających olej – produkty takie jak wazelina lub olejek do masażu mogą uszkodzić lateks i spowodować porowatość prezerwatywy. Lepiej stosować lubrykanty na bazie silikonu lub wody.
• Zakładanie prezerwatywy tyłem do przodu, a następnie jej odwracanie – może to spowodować przedostanie się zakaźnych płynów ustrojowych na zewnętrzną stronę prezerwatywy. Jeśli prezerwatywa została założona tyłem do przodu, należy użyć nowej.

Prawidłowe stosowanie prezerwatyw chroni nie tylko przed kiłą, ale także przed wieloma innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową! Więcej wskazówek dotyczących prawidłowego stosowania prezerwatyw znajdziesz na naszym blogu.

Test na kiłę i leczenie: co zrobić w przypadku podejrzenia zakażenia?

Ponieważ kiła we wczesnym stadium często nie powoduje żadnych objawów lub są one bardzo łagodne, często pozostaje niezauważona. Regularne badania są zatem kluczowe dla wczesnego wykrycia zakażenia i zapobiegania dalszemu rozprzestrzenianiu się choroby.

Czy kiła jest obecnie uleczalna?

Tak, kiła jest uleczalna, jeśli zostanie wcześnie wykryta i leczona. Terapia antybiotykowa może całkowicie wyeliminować infekcję, zanim doprowadzi ona do poważnych uszkodzeń. Bez leczenia kiła może jednak rozprzestrzeniać się w organizmie i powodować zagrażające życiu uszkodzenia narządów.

Jak bada się kiłę?

• Badanie krwi – najczęstsze i najbardziej wiarygodne badanie. Wykrywa ono przeciwciała przeciwko bakterii kiły, które powstały w organizmie.
• Mikroskopia w ciemnym polu – bezpośrednie wykrycie patogenu z wymazu z otwartej rany kiły (owrzodzenia). Stosowana głównie w stadium pierwotnym.
• Test PCR – bardzo precyzyjna metoda wykrywająca materiał genetyczny bakterii. Stosowana głównie w niejasnych przypadkach, ale rzadziej.

Kto powinien poddać się badaniu?

• Osoby mające wielu partnerów seksualnych lub uprawiające seks bez zabezpieczenia
• Osoby, które mają już inną chorobę przenoszoną drogą płciową – ponieważ kiła zwiększa ryzyko kolejnych infekcji
• Kobiety w ciąży – kiła może zostać przeniesiona na dziecko, dlatego badanie w czasie ciąży jest szczególnie ważne

Jak leczy się kiłę?

• Leczenie antybiotykami z penicyliną – w większości przypadków wystarczy jedna dawka, aby całkowicie wyleczyć kiłę we wczesnym stadium. W późniejszych stadiach konieczne jest podanie kilku dawek w dłuższym okresie czasu.
• Partner musi być również poddany leczeniu – nawet jeśli nie ma żadnych objawów, partner również powinien być poddany leczeniu, aby zapobiec ponownemu zakażeniu (efekt ping-pong).
• Brak stosunków seksualnych podczas leczenia – do czasu całkowitego wyleczenia infekcji należy powstrzymać się od kontaktów seksualnych, aby uniknąć dalszego rozprzestrzeniania się choroby.

Wczesne leczenie ma kluczowe znaczenie! W przypadku wczesnego wykrycia kiły można ją łatwo wyleczyć antybiotykami. Bez leczenia może jednak prowadzić do poważnych powikłań, w tym uszkodzeń neurologicznych, ślepoty lub chorób serca.

Chroń się przed kiłą

Kiła jest poważną, ale uleczalną chorobą przenoszoną drogą płciową, która w ostatnich latach znów stała się częstsza. Wczesne wykrycie i środki ochronne mają kluczowe znaczenie dla uniknięcia zakażenia.

• Korzystaj z prezerwatyw i regularnych badań
• Zwracaj uwagę na pierwsze objawy i poddaj się badaniom wcześnie
• Szybkie leczenie zapobiega późnym następstwom

Zadbaj o bezpieczny seks i wypróbuj teraz zestaw próbny Wingman – dla maksymalnej ochrony i komfortu dzięki innowacyjnemu klipsowi, który zapewnia prawidłowe dopasowanie prezerwatywy.